Internationaal succes

11-12-2018

In korte tijd hebben onderzoekers in België en Duitsland belangrijke stappen gezet in het onderzoek naar neuroblastoom. Het mede door Villa Joep gefinancierde onderzoek in België kan op termijn zorgen voor een eenvoudiger wijze van testen op neuroblastoom.

In nauwelijks enkele weken publiceerden onderzoekers de belangrijke onderzoeksresultaten in de strijd tegen neuroblastoom. Zo ontdekten Jo Vandesompele en Pieter Mestdagh een stukje genetisch materiaal in het bloed van kinderen met neuroblastoom. Het materiaal maakt het mogelijk om eenvoudiger te testen hoe ernstig de ziekte is en hoe de tumor evolueert. In hun publicatie op 6 december in JCI Insight leggen ze uit dat de ontdekking twee belangrijke deuren opent in de behandeling van neuroblastoom bij kinderen.

Klinische testen

“Een betere opvolging via de test zou op termijn de overlevingskans kunnen verbeteren, maar het testen zou ook eenvoudiger worden”, zegt Jo Vandesompele. “Op dit moment stellen oncologen een diagnose via een eenmalige (chirurgische) weefselbiopsie. De opvolging van de tumor via beeldvorming is duur en minder gevoelig. De nieuwe test zou een eenvoudigere opvolging via een bloedstaal mogelijk maken.”

De bevinding is een grote stap voorwaarts, maar het zal nog enkele jaren duren voor oncologen ook echt met de test aan de slag kunnen. De test is analytisch klaar en werkt dus in het laboratorium, maar verdere studie zal de test klinisch valideren (in het Europese Liquid Hope-onderzoek). In een laatste fase zullen de onderzoekers de klinische bruikbaarheid van deze test onderzoeken om in te schatten in welke mate het de overlevingskansen verhoogt. De onderzoekers verwachten dat het nog een vijf jaar zal duren voor de test in de praktijk bruikbaar zal worden.

Beter zicht op het ontstaan

Enkele weken eerder publiceerde onderzoeker Frank Speleman in Nature Communications de resultaten van zijn onderzoek naar het gen TBX2. Hij ontrafelde het nieuwe gen en verkreeg een beter inzicht op het ontstaan van neuroblastoom. Het onderzoek biedt tevens perspectieven op het ontwikkelen van nieuwe geneesmiddelen. Speleman is net als Jo Vandesompele en Pieter Mestdagh verbonden aan het CRIG en aan de Vakgroep Biomoleculaire Geneeskunde van de UGent. In het TBX2 onderzoek werd nauw samengewerkt met Nederlandse teams. 

“Dankzij de ontrafeling van de rol van TBX2 kon een slimme combinatie van twee nieuwe medicijnen gevonden worden die werkzaam is tegen agressieve vormen van neuroblastoom”, preciseert Bieke Decaesteker, de onderzoeker die in het lab van Speleman het gen ontdekte."

Duits onderzoek

De ontdekkingen van de twee Belgische onderzoeksgroepen hangen nauw samen met de inzichten die Duitse onderzoekers op 7 december in Science publiceerden. Het Duitse onderzoek, waaraan de Gentse onderzoekers bijdroegen, ontwikkelde een nieuw model dat aantoont hoe neuroblastoom ontstaat en wat de verschillende subgroepen zijn. Eén van die groepen maakt gebruik van een mechanisme waardoor de kankercellen minder snel kunnen afsterven. Als deze vorm van neuroblastoom voorkomt in combinatie met andere specifieke genverstoringen, dan staat vast dat de overlevingskans zeer laag is. Die kennis kan de start betekenen van de ontwikkeling van nieuwe gerichte geneesmiddelen. Tegelijk komen kinderen met deze specifieke vorm van neuroblastoom sneller in aanmerking voor nieuwe therapieën.

Internationale samenwerking cruciaal

“Het is vrij uitzonderlijk dat kankeronderzoek in één klap drie belangrijke resultaten boekt”, benadrukt Jo Vandesompele. “Dat is onder andere te danken aan de jarenlange inzet in Gent, waarbij we ons hebben ingeschreven in een Europese context. De strijd tegen kanker is teamwork en zeker voor een zeldzame ziekte als neuroblastoom is de samenwerking met internationale groepen cruciaal. Daar blijven we continu op inzetten. We stellen elk jaar in ons land twintig nieuwe gevallen van neuroblastoom vast, maar dat zijn er twintig te veel.”

De Belgische onderzoeken kwamen tot stand met steun van Villa Joep, Kom op tegen Kanker, Kinderkanker fonds, Olivia fonds, stichting Fournier-Majoie en Nationale Loterij.


Terug naar het overzicht

Op de hoogte blijven?

4x per jaar verschijnt de Villa Joep nieuwsbrief boordevol onderzoeksinformatie, achtergronden en nieuws over acties van onze stichting!

Enkele gegevens ontbreken of zijn onjuist

Het formulier kan nog niet worden verzonden omdat het nog niet helemaal (correct) is ingevuld.