Nieuw onderzoek
Nieuw onderzoek naar overlevende tumorcellen en resistentie tegen behandelingen
Bij kinderen met hoog-risico neuroblastoom is vaak een intensieve behandeling nodig. Hoewel de tumor na deze behandeling meestal verdwijnt, komt de ziekte bij veel kinderen helaas terug. Bovendien kunnen tumorcellen na verloop van tijd ongevoelig worden voor medicijnen, waardoor de behandelmogelijkheden steeds beperkter worden.
Hoe komt het dat sommige tumorcellen een behandeling overleven? En waarom worden deze cellen uiteindelijk resistent tegen medicijnen? Dat zijn de centrale vragen in een nieuw onderzoek onder leiding van prof. dr. Rogier Versteeg.
Op zoek naar de tumorcellen die achterblijven
Onderzoekers vermoeden dat een klein aantal tumorcellen de eerste behandeling weet te overleven, zelfs wanneer de tumor volledig verdwenen lijkt. Deze achtergebleven cellen kunnen later opnieuw uitgroeien tot een tumor.
Het is nog grotendeels onbekend hoe deze cellen overleven en waarom ze uiteindelijk ongevoelig worden voor verdere behandelingen. Juist omdat deze cellen moeilijk op te sporen zijn bij kinderen, is aanvullend onderzoek noodzakelijk.
Onderzoek met menselijke tumorcellen
Om dit proces beter te begrijpen, maken de onderzoekers gebruik van speciale onderzoeksmodellen, zogenaamde PDX-modellen. Hierbij worden menselijke neuroblastoomtumoren onderzocht die in muizen groeien.
De onderzoekers zijn er inmiddels in geslaagd om deze tumoren met chemotherapie volledig te laten verdwijnen. Net als bij kinderen met hoog-risico neuroblastoom kwamen de tumoren na verloop van tijd echter terug. Bij herhaalde behandelingen werden de tumorcellen steeds minder gevoelig voor de medicijnen.
Door de activiteit van duizenden genen te onderzoeken, kunnen de wetenschappers volgen wat er in de tumorcellen verandert tijdens de verschillende stadia van de ziekte. Zelfs wanneer er geen zichtbare tumor meer aanwezig is.
Op weg naar betere behandelingen
Met dit onderzoek willen de wetenschappers ontdekken welke eigenschappen ervoor zorgen dat tumorcellen overleven en resistent worden tegen behandelingen.
Die kennis kan helpen bij het vinden van medicijnen die deze processen tegengaan. Veelbelovende middelen kunnen vervolgens in dezelfde onderzoeksmodellen worden getest.
Het uiteindelijke doel: behandelingen ontwikkelen die niet alleen de zichtbare tumor bestrijden, maar ook de achtergebleven tumorcellen aanpakken. Zodat in de toekomst hopelijk bij meer kinderen kan worden voorkomen dat neuroblastoom terugkomt.
Over het onderzoek
Onderzoeksleiders: prof. dr. Rogier Versteeg, Ekatarina Skorova en Jan Koster
Onderzoekslocatie: Charité Universitätsmedizin, Berlijn
Start: januari 2026
Looptijd: 2 jaar
Onderzoeksbudget: € 325.000